Eerste hulp bij tandheelkundige spoed: wat te doen?
Plotselinge tandbreuken, heftige kiespijn die 's avonds opkomt of een losse tand na een val. Tandheelkundige noodgevallen kunnen onverwacht optreden en beangstigend zijn. Maar wat moet u precies doen in dergelijke situaties? En wanneer is het noodzakelijk om direct contact op te nemen met een tandarts?
Deze blog behandelt verschillende veelvoorkomende tandheelkundige spoedsituaties en geeft tips over wat u zelf kunt doen voordat u bij de tandarts terecht kunt.
Een afgebroken of uitgeslagen tand
Als er een stuk van een tand is afgebroken door een val of klap, bewaar het fragment en breng het mee naar de tandarts. Soms kan het stukje worden teruggeplaatst.
Is een blijvende tand volledig uitgeslagen? Zoek de tand voorzichtig op en pak deze vast bij de kroon. Vermijd zoveel mogelijk contact met de wortel. Spoel de tand eventueel kort af met melk of fysiologisch zout, maar poets de wortel niet.
Als mogelijk, plaats de tand voorzichtig terug in de tandkas. Lukt dat niet, bewaar de tand dan in melk en neem zo snel mogelijk contact op met de tandarts. Snel handelen is cruciaal bij een uitgeslagen blijvende tand.
Een uitgeslagen melktand mag niet zelf worden teruggeplaatst. Neem wel contact op met de tandarts.
Ernstige tandpijn
Intense of toenemende tandpijn kan verschillende oorzaken hebben, zoals een ontstoken zenuw, wortelontsteking of beschadigde tand.
Om de pijn te verlichten tot uw tandartsbezoek, kunt u een pijnstiller nemen volgens de bijsluiter en de aanbevolen dosering.
Warmte kan een ontsteking soms verergeren. Bij een gezwollen wang is het daarom beter om niet met een warme doek tegen de wang te slapen. Koelen aan de buitenkant van de wang kan tijdelijk verlichting bieden.
Pijnstillers kunnen symptomen verminderen, maar lossen de onderliggende oorzaak niet op. Bij aanhoudende of hevige tandpijn is het belangrijk de tand te laten beoordelen.
Een dikke wang of zwelling
Een gezwollen wang of tandvlees kan wijzen op een ontsteking. Bij een duidelijke of snel toenemende zwelling, neem contact op met uw tandarts.
Als u koorts heeft, zich ziek voelt of moeite heeft met slikken of ademen, is direct medische hulp nodig.
Wacht niet af bij een snel toenemende zwelling tot de volgende reguliere afspraak.
Een loszittende tand of kroon
Een losse kroon, brug of vulling is vervelend maar niet altijd direct een medische noodsituatie. Bewaar het losgeraakte deel en neem contact op met de tandarts.
Probeer niet zelf een kroon vast te lijmen met secondelijm, dit kan schade veroorzaken en het lastiger maken voor de tandarts om de kroon goed te plaatsen.
Als er scherpe randen ontstaan na het losraken waarop uw tong of wang steeds schuurt, probeer dan voorzichtig te vermijden erop te bijten en neem contact op met uw tandarts.
Een bloeding na een behandeling
Een lichte nabloeding na bijvoorbeeld het trekken van een tand kan voorkomen. Druk een schoon gaasje op de wond en bijt hier ongeveer 30 minuten stevig op om de bloeding te stoppen.
Als de wond ondanks stevige druk blijft bloeden, neem dan contact op met uw tandarts of de spoeddienst.
Kijk niet steeds tussendoor of de bloeding gestopt is. Door het gaasje telkens te verwijderen, kan het stolsel loskomen.
Een tandheelkundig ongeluk
Na een harde klap op de mond of kaak kan er schade zijn aan de tandwortel of het omliggende weefsel, zelfs als de tand er goed uitziet. Let op veranderingen zoals gevoeligheid, verkleuring of losraken van de tand na een ongeluk.
Een beschadigde tand moet worden beoordeeld door een tandarts, vooral bij pijn, breuk of verandering in de stand van de tand.
Wat valt vaak buiten tandheelkundige spoed?
Niet alle klachten moeten 's nachts of in het weekend worden behandeld. Een kleine afgebroken vulling zonder pijn, een loszittende kroon of lichte gevoeligheid kan vaak tijdens een reguliere afspraak worden beoordeeld.
Als u twijfelt, neem dan contact op met uw tandarts. Samen kan worden bepaald hoe snel u gezien moet worden.
Goed voorbereid op tandheelkundige spoedgevallen
Het is handig om het telefoonnummer van uw tandarts en dat van de aangewezen spoeddienst buiten openingstijden bij de hand te hebben.
Als er een ongeluk gebeurt, blijf rustig en evalueer wat er precies is gebeurd: is er een tand afgebroken, uitgeslagen, losgeraakt of alleen een wond aan het tandvlees?
Bij ernstige zwelling, ademhalingsproblemen of een ernstige verwonding moet u niet aarzelen, maar direct medische hulp inschakelen.
Een tandheelkundige noodsituatie kan stressvol zijn. Door kalm te blijven en tijdig contact op te nemen met een tandarts, kunt u in veel gevallen voorkomen dat de schade erger wordt.
Klik hier voor meer informatie over tandheelkundige spoedgevallen.
